UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan, tarihte “Yenilmez Şehir” adıyla tanınan antik kentte, Çukurova Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Fatih Gülşen başkanlığında, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile Adana Valiliği gözetiminde gerçekleştirilen sezon kazıları tamamlandı.

Antik kentte 2013’ten bu yana devam eden ve bu yıl 34 işçi, 4 uzman arkeolog ve 31 kişilik bilim ekibiyle gerçekleştirilen kazılarda, hamam-saray kompleksinin izlerine rastlandı.

Kazı başkanı Fatih Gülşen, antik dünyanın ilk çift şeritli yolunun yanı sıra görkemli kapısı ve surlarıyla öne çıkan yaklaşık 7 bin 500 yıllık geçmişe sahip Anavarza Antik Kenti’nde bu sezon kazıların sütunlu cadde, zafer takı ve hamam etrafında şekillendiğini söyledi.

Spor yapılan avlu bulundu

Kazılarda bölgenin tarihine ışık tutacak izlere rastladıklarını belirten Gülşen, 22 metre genişliğinde 3,5 metre derinlikte gerçekleştirdikleri kazılarda hamama ait olduğunu düşündükleri bir mekan bulduklarını ifade etti.

Gülşen, “İki kubbeli tuğlalı hamamın palestrası (spor yapılan avlu) görevini gören bu yapının geç dönemine ait mozaik kalıntılarını bu yıl itibarıyla ortaya çıkardık. Bu sezon kazılarda, palestraya ait sütunlar, sütun kaideleri, başlıklar, dükkanlar gibi birçok bölüm ortaya çıkarıldı.” diye konuştu.

Kazılarda önemli bir yazıt da bulduklarına işaret eden Gülşen şöyle konuştu:

“Çok renkli bir mozaik taban üzerinde kitabelik içinde üç satırlık Grekçe yazıt tespit edildi. Bu yazıtın baş kısımları kırık olduğu için tam deşifresi yapılamıyor. Yazıtın içinde ‘İllus’ isminde bir şahıstan bahsediyor. İsaura bölgesinin önemli bir şahsiyeti olan İllus ile dönemleri aşağı yukarı denk geliyor. Aynı zamanda Elaiussa Sebaste de buraya çok yakın bir antik kent. Orada generallik mertebesine ulaşmış yine İllus isminde bir şahsiyet var. O İllus ile bu aynı mıdır? Onu bilemeyiz. Anavarza’da bahsi geçen yazıtın hemen ikinci satırının sonunda patron anlamına gelen ‘patros’ ifadesi geçiyor. 

Dolayısıyla hem İsaura bölgesinden hem Elaiussa Sebaste Antik Kenti’nden bildiğimiz ve yönetici-patron görevlerinde bulunan İllus ile bizim Anavarza’da çıkarmış olduğumuz mozaikte yazan İllus aynı kişiler olabilir. Yazı karakterine bakıldığında milattan sonra 5. yüzyıl sonu ile 6. yüzyılın başlarına tarihlendiriyoruz. Tarihler de aşağı yukarı tutuyor. Eğer İllus ile ilgili bir mekanı kazıyorsak oldukça önemli bir şahsiyetin mekanını ortaya çıkarıyoruz demektir.”

Gelinen noktada Anavarza’nın önemli yapılarının ortaya çıkarılmaya başlandığını vurgulayan Gülşen, “9 yıllık süreçte zafer takı, sütunlu cadde, büyük kilise ve amfitiyatro ve birçok alanda kazı çalışmaları sürdürüldü.

Birçok yapının kazısı tamamıyla bitirildiği gibi restorasyonu tamamlanan yapılar da var. Hâla sürdürülen alanlarla birlikte, depo, kültür envanteri ve harita çalışmaları da sürdürülmekte.” dedi.

Gülşen, Anavarza Antik Kenti’nin çok büyük bir alanı kapsadığını ve buradaki çalışmaların uzun yıllar süreceğini sözlerine ekledi.

Kaynak: AA