Adada Antik Kenti’ne ait en erken kanıtlar Termessos kentinde ele geçen bir yazıttan ve antik dönem yazarlarının aktarımlarından öğrenilmektedir. Kentin ismi ilk olarak Termessos kenti ile yapılmış olan ve MÖ 2. yüzyıla tarihlendirilen bir antlaşma yazıtında geçmektedir.

The earliest evidence of the ancient city of Adada is learned from an inscription found in the city of Termessos and from the narrations of ancient writers. The name of the city is first mentioned in a treaty inscription made with the city of Termessos and dated to the 2nd century BC.

Isparta Adada Antik Kenti’nin ismi ilk olarak Artemidoros’da geçmektedir. Kent, 1888 yılında ilk olarak G. Hirschfeld ve aynı zamanda W.M. Ramsey tarafından tespit edilmiştir. Kentin kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte MÖ II. yüzyılda Termesosla Adada arasında yapılan bir anlaşma metninde geçmektedir. Kentte MÖ I’inci yüzyılda sikke basıldığı da göz önüne alınırsa, kentin bu tarihten daha önce kurulduğu düşünülmektedir.

The name of the Ancient City of Isparta Adada is first mentioned in Artemidoros. The city was first discovered in 1888 by G. Hirschfeld and also W.M. Ramsey. Although the exact date of the foundation of the city is not known, it is mentioned in the text of an agreement made between Termessos and the Island in II BC. Considering that coins were minted in the city in the first century BC, it is believed that the city was founded earlier than this date.

Bölgede resmi kilise örgütünün MS 4. yy’da kurulduğu, Antiocheia, Sagalassos, Kremna, Selge, Adada ve diğer bazı kentlerin piskoposluk merkezi haline geldiği yazılı belgelerden anlaşılmaktadır.

The official church organization in the region was established in AD 4. It is understood from written documents that it was founded in the middle of the century, Antiocheia, Sagalassos, Kremna, Selge, Ada and some other cities became the episcopal center.

Adadalı paralı askerlerin Hellenistik kralların ordularında hizmet vermiş oldukları bilinmektedir. Kypros (Kıbrıs) ve Phonike’de (Fenike) bulunan Adadalı askerlere ait mezar taşları, kentin Hellenistik Dönem’de var olduğunun önemli kanıtları arasında gösterilmektedir.

It is known that mercenaries from Adada served in the armies of Hellenistic kings. Tombstones belonging to the soldiers of Adada found in Kypros (Cyprus) and Phonike (Phoenicia) are shown among the important Decrees that the city existed in the Hellenistic Period.

Adada nerede? /Where is Adada?

Adada antik kenti Isparta’nın Sütçüler ilçesine bağlı Sağrak köyü yakınında yer almaktadır. Antik çağda adı Pisidia olan bölgenin önemli antik şehirlerinden biri olan Adada, çam ve ardıç ağaçları arasında yarısı düzlük yarısı yamaç bir arazide, 1100 metre yükseklikte yer almaktadır. Aziz Paulos yolu yürüyüş rotası üzerinde bulunan önemli bir antik şehirdir.

The ancient city of Adada is located near the village of Sağrak in the district of Sütçüler in Isparta. It is located at an altitude of 1100 meters and one of the important ancient cities of the region, whose name was Pisidia in ancient times, on a land half flat and half Declivity between pine and juniper trees. It is an important ancient city located on the walking route of the St. Paulos way.

Adada’da görülecek yerler / Places to see on Adada

Kentte tabanı taş döşeli bir antik yol, Roma İmparatorluk Çağı Traianus Tapınağı, İmparatorlar Tapınağı, İmparatorlar ve Zeus Megistos-Serapis Tapınağı ile Yeniköy yolu altında kalan İmparatorlar ve Aphrodite Tapınağı yer alır. Ayrıca forum, bazilika, akropol, anıtsal çeşme, yönetici binası, açık hava toplantı yeri, tiyatro ve mezar anıtı bulunmaktadır. Kent düzlüğü ile vadi arasındaki bölümde yer alan kayalık alandaki akropol savunma amaçlı yapılmıştır. Akropolün çevresi sur duvarları ve kuleler ile çevrilidir. Akropolisin batı kısmında kentin açık hava toplantı yeri bulunmaktadır. Toplantı yerinin önüne sonradan kentin alışveriş ve idari merkezi olan forum ve bazilika yapılmıştır. Adada forumu 32x45m’lik bir alanı kaplar. Tabanı düzgün taşlarla kaplı olan forumun ortasında büyük bir sarnıç yer alır. Forumun batısında cadde, diğer iki yanında stoalar (sütunlu galeri) bulunur. Forumun kuzeyinde doğu-batı yönünde bir bazilika vardır. Forumun güneydoğu kısmında anıtsal bir çeşme bulunmaktadır.

Tapınak kalıntısı / Temple ruins

There is an ancient paved road, the Roman Imperial Age Temple of Traianus, the Temple of Emperors, the Temple of Emperors and Zeus Megistos-Serapis and the Temple of Emperors and Aphrodite under the road of Yeniköy in the city. There is also a forum, a basilica, an acropolis, a monumental fountain, an executive building, an open-air meeting place, a theater and a tomb monument. The acropolis in the rocky area located in the section between the city Declivity and the valley was built for defense purposes. The acropolis is surrounded by rampart walls and towers. There is an open-air meeting place of the city in the western part of the acropolis. A forum and a basilica, which was later the shopping and administrative center of the city, were built in front of the meeting place. The forum on the island covers an area of 32x45m. A large cistern is located in the middle of the forum, the base of which is covered with smooth stones. There is a street to the west of the forum, stoas (colonnaded gallery) on the other two sides. There is a basilica in the east-west direction to the north of the forum. There is a monumental fountain in the southeastern part of the forum.

Klise/Church

Antik roma yolu, kral yolu / Ancient roman road, king’s road

Tapınak, İmparator Traianus’una adanmıştır ve  MS 110-114 yılları öncesinde inşa edilmiş olduğu önerilmektedir.

The temple is dedicated to the Emperor Traianus and it is suggested that it was built before 110-114 AD.

İmparator Traianus tapınağı /The temple of Emperor Traianus

“İmparatorlar ve Zeus Megistos-Serapis” tapınağı kentte ayakta duran bir diğer tapınaktır. Tapınağın architrave bloğu üzerindeki yazıtta “Tanrı Augustuslara ve Zeus Megistos Serapis’e ve vatana Tlamoas oğlu Antiokhos, iki kez İmparator Başrahibi, kurucu, kentin oğlu ve eşi Anna, Hoplon’un kızı, imparator başrahibesi ve oğulları Tlamoas ile Antiokhos, vatansever, kurucular ve kentin oğulları, tapınağı ve heykeleri, etrafındaki stoalar ve ergasterionlarla ve onlara ait tüm süsleri ve yer döşemeleri ile birlikte adayarak diktiler” yazıtı ayrıca dikkat çekmektedir. Tanrı-İmparatorlar ve Zeus Megistos Serapis’e tapınağının MS 160’lı yıllarda inşa ettirilmiş olduğu yazıtları sayesinde anlaşılmaktadır.

The temple of ”Emperors and Zeus Megistos-Serapis” is another temple standing in the city. The inscription on the architrave block of the temple “Antiochus son of Tlamoas, twice Emperor Abbot, founder, son of the city and his wife Anna, daughter of Hoplon, emperor abbot and sons Tlamoas and Antiochos, patriot, founders and sons of the city dedicated the temple and statues with stoas and ergasterions around them and all their ornaments and floor coverings” also draws attention to the inscription on the architrave block of the temple. It is understood thanks to the inscriptions that the temple of the God-Emperors and Zeus Megistos Serapis was built in the 160s AD.

“İmparatorlar ve Zeus Megistos-Serapis” tapınağı / The temple of “Emperors and Zeus Megistos-Serapis”

Adada isminin kökeni / The origin of the name of Adada

Adada ismi Anadolu’nun en eski yerli halkı olan Luvi’lerin ya da MÖ 1. binyılda Hititlerin ardıllarından gelişen Pisidce dilinden gelmektedir.

Adada is named after the Luwians, the oldest indigenous people of Anatolia, or 1000 BC. It comes from the Pisidian language, which developed from the successors of the Hittites in the millennium.

Ulaşım / Transportation

Isparta-Sütçüler ilçe karayolu üzerinde bulunan Antik Kent, Sağrak Köyüne 2 km uzaklıktadır. Isparta il merkezine 90 km uzaklıktadır. Buraya şahsi aracınızla tabelaları takip ederek ulaşabilirsiniz.

Located on the Isparta-Sütçüler district highway, the Ancient City is 2 km from Sağrak Village. It is 90 km away from the city center of Isparta. You can reach here by following the signs with your personal vehicle.