Özbekistan’daki Toda Mağarası’nda yapılan kazılarda yaklaşık 9.200 yıl öncesine ait bitki kalıntıları ve taş aletler bulundu. Bulgular, tarımın tarih sahnesine çıkışının yalnızca Bereketli Hilal ile sınırlı olmadığını ve Orta Asya’da eş zamanlı olarak gelişmiş olduğunu ortaya koyuyor.

2019 yılında Surkandarya Vadisi’nde başlatılan arkeolojik kazılarda, mağaranın en eski katmanlarında kömür izleri, taş aletler ve çeşitli bitki kalıntıları gün yüzüne çıkarıldı. Uluslararası araştırma ekibi tarafından yürütülen kazılar, insanlığın tarım tarihine dair yeni ve kapsamlı bir bakış açısı sunuyor.

Mağara tabakalarında bulunan yabani arpa, Antep fıstığı ve elma kalıntıları, Neolitik toplulukların bu ürünleri topladığını gösteriyor. Ayrıca taş bıçaklar ve orağa benzeyen taş tabakaların kullanım-aşınma analizleri, bu aletlerin tahıl biçme ve tarımsal amaçlarla kullanıldığını ortaya koydu.

Paleoarkeologlar, bu bulguları, tarımsal üretimin Orta Asya’da da yaklaşık 9.200 yıl önce başladığının göstergesi olarak değerlendiriyor. Çin Omurgalı Paleontoloji ve Paleoantropoloji Enstitüsü’nden Dr. Xinying Zhou, “Bulgular, avcı-toplayıcılıktan çiftçiliğe geçişin düşündüğümüzden çok daha yaygın ve eş zamanlı olabileceğini ortaya koyuyor” dedi. Araştırmacılar, Orta Asya’nın da Bereketli Hilal gibi deneysel tarımın ortaya çıktığı merkezlerden biri olabileceğini vurguluyor.

Kaynak: Popular Science Türkçe