Tarihin babası Herodot, M.Ö. 5. yüzyılda günümüz Ukrayna topraklarına gitmiş ve Saka/İskit diline ait bazı kelimeleri yazmıştır. Bunlar arasında Saka/İskit tanrı isimleri de bulunmaktadır.

Bu tanrıların isimleri açısından dikkat çekici olanlardan biri hem grekler hem de Saka/İskitler tarafından kullanılan Ares’dir. Herodot, Saka/İskit kökenli tanrılar arasında Ares isimli tanrı için en detaylı açıklamaları yapar. Saka/İskitlerin sadece Ares için tapınaklar inşa ettiğinden bahsederken, Ares’e sunulan fedakarlıklarla ilgili ilginç bir ayrıntı verir. Herodot, Ares için yapılan bu tapınakların tepesine demir bir kılıç dikildiğini yazar ve bu kılıcın aslında Ares’in sembolü olduğunu söyler.

Diğer taraftan, Herodot’tan 1000 yıl sonra Atilla’yı sarayında ziyaret eden Doğu Romalı yazar Priscus, Ares’in bir kılıç olduğunu ve uzun zaman önce kaybolan bu kılıcın bulunduğunu ve Atilla’ya sunulduğunu yazar (Blockley, 1983: 281).

Jordanes ise şöyle anlatır; Priscus’a atıfla aynı olayı anlatır ancak Ares yerine Mars adını kullanır (Goffart, 1988: 95; Iordan, 2001: 68-69). Bu küçük detay Ares isminin hem savaş tanrısı ve hem de bir savaş aracı anlamına da geldiğini gösterir.

Ares kelimesinin kökeni her zaman “felaket ve yıkım” anlamına gelen ἀρή kelimesiyle ilişkilendirilmiştir (Millington, 2013: 544). Ancak Beeks böyle bir açıklamayı kabul etmez ve ἀρή ve Ἄρης kelimeleri arasındaki bağlantının olasılık dışı olduğu görüşündedir.

Böyle bir ismin Hint-Avrupa kökenli olması beklenemez der (Beekes, 2010:130). İskit dilinde ‘savaş tanrısı’ anlamına gelen Ares kelimesi Türkçedeki “Vuruş” kelimesinin birebir aynısıdır. Çuvaş Türkçesinde Vĭrś ve diğer birçok Türk lehçesinde Uruş anlamları “mücadele ve savaş” anlamındadır. Başkurt lehçesinde İrĕş ‘savaş, dövüş’ (Özşahin, 2017: 256) ve Kırgız lehçesinde Araz “kavga” (Yudahin, 1998:41) ve Araz “mücadele ve savaş” (Çankaya, 2014: 56) sözcükleri yer almaktadır.

Araz kelimesi Kırgız Türkçesinin lehçesi İskitçe Ares’in tam karşılığıdır. Homeros’un eserinde de geçen Ares kelimesi bilinen en eski askeri terimdir. Türkçeden Batı dillerine geçmiştir. Türk lehçelerinde ve Kırgız Türkçesinde halen mükemmel bir şekilde korunmaktadır.

Kaynak: Ares: A Greek God of Turkic Origin Ares: Türk Kökenli Bir Yunan Tanrısı, Fatih Şengül.